VISUAL AUTHORITY POLSKA - 5 - Twój wizerunek to nie Twoja tożsamość - Patrycja Hyrsz

 

Twój wizerunek to nie Twoja tożsamość

VISUAL AUTHORITY POLSKA - Twój wizerunek to nie Twoja tożsamość - Patrycja Hyrsz


Dlaczego widzimy siebie inaczej niż inni i co to oznacza dla naszego profesjonalnego wizerunku?

Czy zdarzyło Ci się spojrzeć na swoje zdjęcie i od razu zauważyć wszystko, co Ci się w nim nie podoba?

Zmarszczkę. Pryszcza. Włosy, które nie układają się tak, jak powinny. Uśmiech, który wydaje Ci się jakiś dziwny.

Możesz patrzeć na naprawdę dobre zdjęcie, a mimo to widzieć wyłącznie to, co Twoim zdaniem jest z nim nie tak.

Po ponad siedemnastu latach pracy jako fotografka zauważyłam coś bardzo ciekawego.

Osoba widoczna na zdjęciu i osoba, która na nie patrzy, mogą widzieć dwie zupełnie różne rzeczy. Nawet jeśli patrzą na dokładnie tę samą fotografię.

Obserwowałam to wielokrotnie podczas swojej kariery. Ale szczególnie zapamiętałam dwie sytuacje.

Dwa portrety. Dwie zupełnie różne reakcje.

Niedawno fotografowałam piękną, wysportowaną kobietę, która potrzebowała profesjonalnego portretu.

Kiedy pokazałam jej zdjęcie, była wobec siebie niesamowicie krytyczna.

Ja widziałam piękną kobietę i naprawdę dobry portret. Ona skupiała się na szczegółach, które jej się nie podobały.

W pewnym momencie powiedziałam jej nawet, że moim zdaniem jest dla siebie zdecydowanie zbyt surowa.

I naprawdę tak uważałam.

A teraz opowiem Ci o zupełnie innym kliencie.

Jakiś czas temu fotografowałam dość znanego kanadyjskiego biznesmena.

Kiedy pokazałam mu jego portret, właściwie nawet specjalnie mu się nie przyjrzał.

Powiedział mniej więcej coś takiego:

„Ja doskonale wiem, jak wyglądam. Jeśli Tobie to zdjęcie się podoba, to znaczy, że jest dobre”.

I tyle.

Żadnego analizowania każdego szczegółu. Żadnego szukania niedoskonałości. Żadnych niekończących się pytań o to, czy dobrze wygląda.

Najbardziej zapamiętałam nie jego sukces czy pozycję zawodową, ale sposób, w jaki się zachowywał.

Był spokojny, naturalny i sprawiał wrażenie człowieka, który dobrze czuje się ze sobą.

I ufał mojej profesjonalnej ocenie. To również ważna część tej historii.

Poznałam w życiu osoby z imponującymi tytułami, które na każdym kroku musiały podkreślać swoją ważność. On nie sprawiał takiego wrażenia.

Jego pewność siebie była spokojna. Niewymuszona.

Dwoje ludzi. Dwa portrety. I dwa zupełnie różne podejścia do własnego wizerunku.

Oczywiście te dwie reakcje nie mówią mi wszystkiego o samoocenie tych osób.

Ale doskonale ilustrują coś, co obserwuję w swojej pracy: sposób, w jaki oceniamy własny wygląd, może bardzo różnić się od tego, jak odbierają nas inni.

Co ciekawe, psychologia pomaga wyjaśnić, dlaczego tak się dzieje.

Czy naprawdę jesteśmy najlepszymi sędziami własnych zdjęć?

Często zakładamy, że nikt nie zna naszej twarzy lepiej niż my sami.

W końcu patrzymy na nią przez całe życie.

Ale znajomość własnego wyglądu nie oznacza automatycznie, że potrafimy najlepiej wybrać zdjęcie, które zrobi odpowiednie wrażenie na innych.

W 2017 roku badacze David White, Clare Sutherland i Amy Burton opublikowali pracę zatytułowaną Choosing Face: The Curse of Self in Profile Image Selection.

W dwóch badaniach, obejmujących łącznie 610 uczestników, sprawdzali, jak ludzie wybierają zdjęcia profilowe przedstawiające ich samych, a jak fotografie nieznanych im osób.

Naukowcy analizowali również, jakie pierwsze wrażenie wywołują wybrane zdjęcia u innych obserwatorów.

I tutaj pojawia się coś naprawdę interesującego.

Zdjęcia wybrane przez inne osoby wywoływały korzystniejsze wrażenia społeczne niż fotografie, które uczestnicy wybierali samodzielnie.

Badacze zauważyli również, że wybór zdjęcia zależał od kontekstu, w jakim miało ono zostać wykorzystane.

Inne zdjęcie może sprawdzić się na profilu zawodowym, a inne na portalu randkowym.

Nie oznacza to oczywiście, że nie potrafimy samodzielnie wybierać swoich fotografii.

Oznacza natomiast, że znajomość własnej twarzy nie gwarantuje nam trafnej oceny tego, jak dane zdjęcie zostanie odebrane przez innych.

I z perspektywy fotografki jest to dla mnie niezwykle interesujące.

Kiedy patrzę na portret klienta, nie mam za sobą całej jego historii związanej z kompleksami i niepewnością dotyczącą wyglądu.

Patrzę na wyraz twarzy, postawę, światło, mowę ciała i ogólne wrażenie, jakie tworzy fotografia.

Tymczasem klient może zwracać uwagę na coś zupełnie innego.

Dlatego uważam, że profesjonalna selekcja zdjęć jest równie ważna jak samo ich wykonanie.

Twarz, którą wydaje nam się, że mamy

Istnieje jeszcze jedno ciekawe badanie, które pokazuje, jak skomplikowany jest nasz obraz samych siebie.

W 2008 roku psychologowie Nicholas Epley i Erin Whitchurch opublikowali badanie Mirror, Mirror on the Wall: Enhancement in Self-Recognition.

Naukowcy przygotowali zmodyfikowane wersje twarzy uczestników, sprawiając, że wyglądały one nieco atrakcyjniej lub mniej atrakcyjnie.

Następnie poprosili badanych o rozpoznanie własnej twarzy wśród przedstawionych obrazów.

Okazało się, że uczestnicy częściej wskazywali jako własną twarz jej lekko upiększoną wersję.

W określonych warunkach eksperymentu rozpoznawali ją również szybciej.

Sugeruje to, że obraz własnego wyglądu, który przechowujemy w pamięci, nie zawsze jest idealnym odzwierciedleniem rzeczywistości.

Ale tutaj musimy zaznaczyć coś ważnego.

To badanie nie dowodzi, że wszyscy nie lubimy swoich zdjęć ani że każdy człowiek jest wobec siebie przesadnie krytyczny.

Wręcz przeciwnie — pokazuje tendencję do nieco korzystniejszego wyobrażania sobie własnej twarzy.

Dowodzi jednak czegoś interesującego:

Twarz, którą mamy w głowie, nie zawsze jest dokładnie taka sama jak ta, którą rejestruje aparat.

Warto o tym pamiętać, kiedy następnym razem spojrzysz na swoje zdjęcie i pomyślisz, że wyglądasz na nim jakoś inaczej.

Fotografia może nie odpowiadać Twoim oczekiwaniom, a mimo to być dobrym zdjęciem.

Filtry nie są problemem. Problem zaczyna się wtedy, gdy tracimy perspektywę.

Chciałabym tutaj wyjaśnić jedną rzecz.

Nie jestem przeciwniczką filtrów.

Sama ich używam.

A jako profesjonalna fotografka doskonale rozumiem również retusz.

Dobry retusz pozwala usunąć chwilowe niedoskonałości, dopracować obraz i nadać mu profesjonalny wygląd bez zmieniania tożsamości fotografowanej osoby.

Ale istnieje różnica między dopracowaniem fotografii a stworzeniem twarzy, która ledwo przypomina oryginał.

Dzisiaj otaczają nas zdjęcia przedstawiające idealnie gładką skórę, zmienione rysy twarzy i praktycznie niewidoczne niedoskonałości.

I moim zdaniem warto zastanowić się, co się dzieje, kiedy takie obrazy stają się naszym codziennym punktem odniesienia.

Istnieją badania, które pomagają nam lepiej zrozumieć ten problem.

W 2015 roku Jasmine Fardouly wraz ze współpracownikami opublikowała badanie dotyczące mediów społecznościowych, porównywania wyglądu i postrzegania własnego ciała.

W eksperymencie uczestniczyło 112 kobiet.

Podzielono je na grupy, które przez dziesięć minut przeglądały Facebooka, internetowy magazyn lub stronę niezwiązaną z wyglądem.

Kobiety przeglądające Facebooka zgłaszały gorszy nastrój niż uczestniczki korzystające ze strony neutralnej.

Co więcej, wśród kobiet szczególnie skłonnych do porównywania swojego wyglądu z innymi zaobserwowano większe rozbieżności między tym, jak postrzegały swoje cechy twarzy, włosy i skórę, a tym, jak chciałyby wyglądać.

Oczywiście badanie nie dotyczyło bezpośrednio filtrów upiększających.

Nie oznacza również, że każda osoba korzystająca z mediów społecznościowych będzie niezadowolona ze swojego wyglądu.

Pokazuje jednak coś ważnego.

Obrazy, które oglądamy, i porównania, których dokonujemy, mogą wpływać na to, jak czujemy się sami ze sobą.

Dlatego uważam, że powinniśmy zachować zdrową perspektywę.

Prawdziwa skóra ma swoją strukturę.

Nasze twarze mają mimikę.

Zmieniają się z wiekiem, pod wpływem doświadczeń i emocji.

I nie ma w tym nic złego.

Nie uważam, że profesjonalny portret musi pokazywać każdego pryszcza czy każdą chwilową niedoskonałość.

Ale nie uważam też, że powinniśmy usuwać wszystko, co sprawia, że jesteśmy sobą.

Moim zadaniem nie jest stworzenie zupełnie innego człowieka.

Moim zadaniem jest stworzenie fotografii, która reprezentuje osobę stojącą przed moim obiektywem.

Problemem nie musi być sam filtr.

Problem zaczyna się wtedy, gdy zapominamy, że patrzymy na obraz zmieniony przez filtr.

Twój wizerunek i Twoja tożsamość to nie to samo

Zatrzymajmy się przy jednej ważnej różnicy.

Twoja tożsamość to to, kim jesteś.

Twoje doświadczenia. Wartości. Osobowość. Wiedza. Decyzje, które podejmujesz, i trudności, które udało Ci się pokonać.

Twój wizerunek to sposób, w jaki jesteś przedstawiany i postrzegany.

To wszystko, co inni mogą zaobserwować i zinterpretować na podstawie Twojego wyglądu, wyrazu twarzy, mowy ciała i komunikacji wizualnej.

Te dwie rzeczy są ze sobą powiązane, ale nie są tym samym.

Fotografia zatrzymuje jeden moment.

Nie pokaże wszystkich Twoich doświadczeń, trudnych decyzji ani wszystkiego, co sprawia, że jesteś właśnie takim człowiekiem.

Nie opowie o latach poświęconych na budowanie kariery.

Nie pokaże, ile razy trzeba było zaczynać od nowa.

I z pewnością nie określi Twojej wartości.

Ale może coś o Tobie komunikować.

A to ma znaczenie.

Szczególnie w środowisku zawodowym, gdzie ktoś może zobaczyć Twoje zdjęcie na długo przed pierwszym spotkaniem.

Portret na LinkedIn, biografia na stronie firmy czy fotografia na Twojej własnej stronie internetowej mogą być pierwszym kontaktem drugiego człowieka z Tobą.

Zanim ktoś usłyszy Twój głos albo dowie się czegokolwiek o Twoim doświadczeniu, może już zacząć wyrabiać sobie opinię.

Pytanie brzmi: czy to pierwsze wrażenie odzwierciedla to, co naprawdę chcesz komunikować?

I tutaj pojawia się Perception Design

To jeden z powodów, dla których stworzyłam własne podejście do fotografii i wizerunku, które nazywam Perception Design.

Nie uważam, że profesjonalna fotografia powinna zaczynać się i kończyć na tym, żeby ktoś dobrze wyglądał.

Dobry portret powinien również uwzględniać to, co komunikuje.

Czy osoba na zdjęciu wydaje się przystępna?

Czy fotografia komunikuje doświadczenie?

Czy pasuje do roli zawodowej tej osoby?

Czy jest spójna z jej osobowością i sposobem, w jaki chce być postrzegana?

To naprawdę ważne pytania.

Zdjęcie może być technicznie piękne, a mimo to komunikować coś zupełnie innego, niż powinno.

Ktoś może mieć kilkadziesiąt lat doświadczenia zawodowego, ale jego wizerunek wcale nie odzwierciedla autorytetu, który przez te lata zbudował.

Ktoś inny może być ciepłą, otwartą osobą, a na profesjonalnym portrecie wyglądać na niedostępnego i zdystansowanego.

A jeszcze ktoś inny może być tak skupiony na poprawianiu swoich niedoskonałości, że zapomina zadać sobie najważniejsze pytanie:

Czy to zdjęcie naprawdę mnie reprezentuje?

Perception Design nie polega na wymyślaniu nowej osobowości ani tworzeniu sztucznego autorytetu.

Chodzi o świadome podejmowanie decyzji dotyczących wizerunku, tak aby obraz, który widzą inni, był bardziej spójny z człowiekiem, który za nim stoi.

A czasami wymaga to czegoś więcej niż lepszego aparatu, korzystniejszego światła czy profesjonalnego retuszu.

Czasami wymaga zmiany sposobu, w jaki patrzymy na samych siebie.

Pewność siebie nie musi być głośna

Często wracam myślami do tego kanadyjskiego biznesmena.

Nie dlatego, że był człowiekiem sukcesu czy osobą rozpoznawalną.

Ale dlatego, jak zareagował na swój portret.

Nie czuł potrzeby analizowania każdego szczegółu.

Sprawiał wrażenie człowieka, który na tyle dobrze czuje się ze swoim wyglądem, że potrafi zaakceptować zdjęcie i po prostu przejść dalej.

A przy okazji ufał profesjonalistce, którą zatrudnił.

Nie oznacza to oczywiście, że każda osoba dokładnie oglądająca swoje zdjęcia ma problem z pewnością siebie.

Istnieje wiele uzasadnionych powodów, żeby starannie wybierać profesjonalny portret.

Możesz nie lubić konkretnego wyrazu twarzy, preferować inne ujęcie albo uważać, że fotografia nie oddaje tego, kim jesteś.

I to jest zupełnie w porządku.

Ale istnieje różnica między wybieraniem odpowiedniego zdjęcia a nieustannym szukaniem dowodów na to, że coś jest z nami nie tak.

Podobnie jak istnieje różnica między pewnością siebie a arogancją.

Poznałam ludzi, którzy na każdym kroku musieli przypominać innym o swojej pozycji i osiągnięciach.

Ale pewność siebie, którą zauważyłam u tego biznesmena, była inna.

Spokojna.

Naturalna.

Nie sprawiał wrażenia, jakby musiał komukolwiek cokolwiek udowadniać.

Pewność siebie nie zawsze musi być głośna. Czasami jest bardzo cicha.

I myślę, że możemy się z tego czegoś nauczyć.

Visual Authority Challenge: Spójrz sobie w oczy

Na zakończenie chciałabym Cię o coś poprosić.

Następnym razem, kiedy staniesz przed lustrem, zwróć uwagę na to, gdzie najpierw kierujesz wzrok.

Czy od razu szukasz zmarszczki?

Pryszcza?

Czegoś, co chciałoby się poprawić?

A może naprawdę patrzysz na siebie?

Spróbuj zrobić coś innego.

Przez chwilę przestań analizować szczegóły.

Spójrz sobie prosto w oczy.

Nie na skórę.

Nie na włosy.

Nie na wszystko, co Twoim zdaniem wymaga poprawy.

Po prostu spójrz.

Bo po drugiej stronie lustra jest cały człowiek.

Ze swoimi doświadczeniami, sukcesami, błędami, wspomnieniami i historią.

Człowiek, który przeżył rzeczy, których żadna fotografia nie będzie w stanie w pełni opowiedzieć.

I ten człowiek zasługuje na to, żeby go zobaczyć.

Nie musisz kochać każdego swojego zdjęcia.

Nie musisz nawet każdego lubić.

Ale nie pozwól, żeby jedna fotografia stała się wyrokiem na temat tego, kim jesteś.

Twój wizerunek to nie Twoja tożsamość.

A Ty jesteś kimś znacznie więcej niż sumą niedoskonałości, których w sobie szukasz.


Kontynuujmy tę rozmowę

Ten artykuł jest częścią projektu Visual Authority Polska, w którym opowiadam o psychologii percepcji, profesjonalnej fotografii, budowaniu wizerunku i tym, jak komunikacja wizualna wpływa na sposób, w jaki postrzegają nas inni.

Jeśli ten temat jest Ci bliski, zapraszam Cię do wysłuchania mojego podcastu.

Visual Authority Polska:

Jeśli chcesz otrzymywać więcej materiałów o psychologii percepcji, profesjonalnym wizerunku i świadomym budowaniu autorytetu, zapisz się do mojego newslettera.

Bo to, jak widzą Cię inni, ma znaczenie.

Ale człowiek, który stoi za tym wizerunkiem, ma znaczenie jeszcze większe.


Badania naukowe i źródła

1. White, D., Sutherland, C. A. M., & Burton, A. L. (2017).
Choosing face: The curse of self in profile image selection. Cognitive Research: Principles and Implications, 2, Article 23.
https://doi.org/10.1186/s41235-017-0058-3

2. Epley, N., & Whitchurch, E. (2008).
Mirror, mirror on the wall: Enhancement in self-recognition. Personality and Social Psychology Bulletin, 34(9), 1159–1170.
https://doi.org/10.1177/0146167208318601

3. Fardouly, J., Diedrichs, P. C., Vartanian, L. R., & Halliwell, E. (2015).
Social comparisons on social media: The impact of Facebook on young women's body image concerns and mood. Body Image, 13, 38–45.
https://doi.org/10.1016/j.bodyim.2014.12.002

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

VISUAL AUTHORITY POLSKA - 1 - Dlaczego pierwsze wrażenie ma dziś większe znaczenie niż kiedykolwiek? - Patrycja Hyrsz

VISUAL AUTHORITY POLSKA - 4 - Pewność siebie, którą widać na zdjęciu - Patrycja Hyrsz

VISUAL AUTHORITY POLSKA - 2 - Co właściwie sprawia, że headshot jest naprawdę dobry? - Patrycja Hyrsz